احادیث عبادی

شخصی به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: «دو آیه در کتاب خداوند عزوجل هست که آنها را جست‌وجو می‌کنم، ولی نمی‌یابم. فرمود: آن دو کدام‌اند؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»؛ ما او را می‌خوانیم، ولی اجابت دعا را نمی‌بینیم. فرمود: آیا می‌پنداری خداوند عزوجل وعده‌اش را خلاف کرده است؟ گفتم: نه. فرمود: پس علت چیست؟ گفتم: نمی‌دانم. فرمود: اما من به تو خبر می‌دهم: هرکس در آنچه خداوند عزوجل به آن فرمان داده، از خدا اطاعت کند، سپس او را از راه صحیح دعا بخواند، خداوند دعایش را اجابت می‌کند. گفتم: راه صحیح دعا چیست؟ فرمود: دعا را با حمد و ستایش خدا آغاز کنی، نعمت‌های او را که نزد توست یاد کنی، سپس او را شکر نمایی، آنگاه بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله صلوات بفرستی، سپس گناهان خود را یاد کنی و به آنها اقرار نمایی و از آنها به خدا پناه ببری؛ این است راه صحیح دعا. سپس فرمود: آیه دیگر کدام است؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «و هر چیزی را که انفاق کنید، خداوند جای آن را پر می‌کند و او بهترین روزی‌دهندگان است.» و من انفاق می‌کنم، ولی جایگزینی برای آن نمی‌بینم. فرمود: آیا می‌پنداری خداوند عزوجل وعده‌اش را خلاف کرده است؟ گفتم: نه. فرمود: پس علت چیست؟ گفتم: نمی‌دانم. فرمود: اگر یکی از شما مال را از راه حلال به دست آورد و آن را در راه حلال انفاق کند، هیچ درهمی را انفاق نمی‌کند مگر اینکه خداوند جای آن را برای او پر می‌کند.»

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «برترین اعمال سه چیز است: ۱. با مردم از جانب خود به انصاف رفتار کنی؛ به‌گونه‌ای که هر چیزی را برای خود می‌پسندی، همان را برای آنان نیز بپسندی. ۲. برادرت را در مال خود شریک و یاری کنی. (مواسات) ۳. در هر حال خدا را یاد کنی. و مقصود گفتن «سبحان‌الله»، «الحمدلله»، «لا إله إلا الله» و «الله اکبر» نیست؛ بلکه هنگامی که کاری از سوی خداوند عزوجل بر تو وارد شد که به آن فرمان داده است، آن را انجام دهی؛ و هنگامی که چیزی بر تو وارد شد که خداوند عزوجل از آن نهی کرده است، آن را ترک کنی.»

«شیعیان ما را در سه چیز بیازمایید: هنگام فرا رسیدن وقت‌های نماز، ببینید چگونه بر نمازهایشان مواظبت می‌کنند؛ در مورد اسرارشان، ببینید چگونه آنها را حفظ می‌کنند؛ و درباره اموالشان، ببینید چگونه در برابر برادرانشان اهل مواسات و یاری مالی هستند.»

حنان بن سدیر از پدرش نقل می‌کند که گفت: به امام باقر علیه‌السلام عرض کردم: کدام عبادت برتر است؟ حضرت فرمود: «در نزد خدای عزوجل، هیچ چیزی برتر از این نیست که از آنچه نزد اوست، درخواست و طلب شود. و هیچ‌کس نزد خدای عزوجل مبغوض‌تر از کسی نیست که از عبادت او تکبّر ورزد و از آنچه نزد اوست درخواست نکند.»