مأثور

احادیث و روایات

قَالَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌: الدَّخْنَةُ اللُّبَانِ دَخْنَةُ الأَنْبِيَاء، وَ لَا يَدْخُلُ بَيْتاً يُدَخَّنُ فِيهِ بِاللُّبَانِ سِحْرٌ وَ لَا شَيْطَانٌ‌.
ترجمه حدیث

«دود کردنِ کندر، دود کردنِ پیامبران است؛ و هیچ سحر و شیطانی وارد خانه‌ای که در آن کندر دود شود، نمی‌شود.»

منبع: جامع الاحادیث (جعفر بن احمد قمی)، ص 87
وَ قَالَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌: مَا هَبَطَ جَبْرَئِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ حَتَّى يَقُولَ‌: رَبُّكَ يُقرِئُكَ السَّلَامَ و يَقُولُ‌: دَارِ خَلْقی
ترجمه حدیث

«جبرئیل علیه‌السلام هیچ‌گاه نزد من فرود نیامد، مگر آنکه می‌گفت: پروردگارت به تو سلام می‌رساند و می‌فرماید: با بندگان من مدارا کن.»

منبع: جامع الاحادیث (جعفر بن احمد قمی)، ص 87
موضوع: مدارا
وَ قَالَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌: خَيْرُ النَّاسِ مَنْ أَطْعَمَ الطَّعَامَ.
ترجمه حدیث

بهترین مردم کسی است که اطعامِ غذا می‌کند.

منبع: جامع الاحادیث (جعفر بن احمد قمی)
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَی‌ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قُلْتُ آيَتَانِ فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَطْلُبُهُمَا فَلاَ أَجِدُهُ... نمایش بیشتر
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَی‌ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قُلْتُ آيَتَانِ فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَطْلُبُهُمَا فَلاَ أَجِدُهُمَا قَالَ وَ مَا هُمَا قُلْتُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ : «اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» فَنَدْعُوهُ وَ لاَ نَرَی‌ إِجَابَةً. قَالَ أَ فَتَرَی‌ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْلَفَ وَعْدَهُ قُلْتُ لاَ قَالَ فَمِمَّ ذَلِكَ قُلْتُ لاَ أَدْرِي قَالَ لَكِنِّي أُخْبِرُكَ مَنْ أَطَاعَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِيمَا أَمَرَهُ ثُمَّ دَعَاهُ مِنْ جِهَةِ اَلدُّعَاءِ أَجَابَهُ قُلْتُ وَ مَا جِهَةِ اَلدُّعَاءِ قَالَ تَبْدَأُ فَتَحْمَدُ اَللَّهَ وَ تَذْكُرُ نِعَمَهُ عِنْدَكَ ثُمَّ تَشْكُرُهُ ثُمَّ تُصَلِّي عَلَی‌ اَلنَّبِيِّ صَلَّی‌ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثُمَّ تَذْكُرُ ذُنُوبَكَ فَتُقِرُّ بِهَا ثُمَّ تَسْتَعِيذُ مِنْهَا فَهَذَا جِهَةُ اَلدُّعَاءِ ثُمَّ قَالَ وَ مَا اَلْآيَةُ اَلْأُخْرَی‌ قُلْتُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ : «وَ مٰا أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ اَلرّٰازِقِينَ » وَ إِنِّي أُنْفِقُ وَ لاَ أَرَی‌ خَلَفاً قَالَ أَ فَتَرَی‌ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْلَفَ وَعْدَهُ قُلْتُ لاَ قَالَ فَمِمَّ ذَلِكَ قُلْتُ لاَ أَدْرِي قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمُ اِكْتَسَبَ اَلْمَالَ مِنْ حِلِّهِ وَ أَنْفَقَهُ فِي حِلِّهِ لَمْ يُنْفِقْ دِرْهَماً إِلاَّ أُخْلِفَ عَلَيْهِ.
ترجمه حدیث
شخصی به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: «دو آیه در کتاب خداوند عزوجل هست که آنها را جست‌وجو می‌کنم، ولی نمی‌یابم. فرمود: آن دو کدام‌اند؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»؛ ما او را می‌خوانیم، ولی اجابت... نمایش بیشتر

شخصی به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: «دو آیه در کتاب خداوند عزوجل هست که آنها را جست‌وجو می‌کنم، ولی نمی‌یابم. فرمود: آن دو کدام‌اند؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»؛ ما او را می‌خوانیم، ولی اجابت دعا را نمی‌بینیم. فرمود: آیا می‌پنداری خداوند عزوجل وعده‌اش را خلاف کرده است؟ گفتم: نه. فرمود: پس علت چیست؟ گفتم: نمی‌دانم. فرمود: اما من به تو خبر می‌دهم: هرکس در آنچه خداوند عزوجل به آن فرمان داده، از خدا اطاعت کند، سپس او را از راه صحیح دعا بخواند، خداوند دعایش را اجابت می‌کند. گفتم: راه صحیح دعا چیست؟ فرمود: دعا را با حمد و ستایش خدا آغاز کنی، نعمت‌های او را که نزد توست یاد کنی، سپس او را شکر نمایی، آنگاه بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله صلوات بفرستی، سپس گناهان خود را یاد کنی و به آنها اقرار نمایی و از آنها به خدا پناه ببری؛ این است راه صحیح دعا. سپس فرمود: آیه دیگر کدام است؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «و هر چیزی را که انفاق کنید، خداوند جای آن را پر می‌کند و او بهترین روزی‌دهندگان است.» و من انفاق می‌کنم، ولی جایگزینی برای آن نمی‌بینم. فرمود: آیا می‌پنداری خداوند عزوجل وعده‌اش را خلاف کرده است؟ گفتم: نه. فرمود: پس علت چیست؟ گفتم: نمی‌دانم. فرمود: اگر یکی از شما مال را از راه حلال به دست آورد و آن را در راه حلال انفاق کند، هیچ درهمی را انفاق نمی‌کند مگر اینکه خداوند جای آن را برای او پر می‌کند.»

منبع: الکافی، ج۲، ص۴۸۶، ح۸
عَنْهُ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ جَارُودِ أَبِي الْمُنْذِرِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ سَيِّدُ الْأَعْمَالِ ثَلَاثَةٌ إِنْصَافُ النَّاسِ مِنْ نَفْسِكَ حَ... نمایش بیشتر
عَنْهُ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ جَارُودِ أَبِي الْمُنْذِرِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ سَيِّدُ الْأَعْمَالِ ثَلَاثَةٌ إِنْصَافُ النَّاسِ مِنْ نَفْسِكَ حَتَّى لَا تَرْضَى بِشَيْ‏ءٍ إِلَّا رَضِيتَ لَهُمْ مِثْلَهُ وَ مُوَاسَاتُكَ الْأَخَ فِي الْمَالِ وَ ذِكْرُ اللَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ لَيْسَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَطْ وَ لَكِنْ إِذَا وَرَدَ عَلَيْكَ شَيْ‏ءٌ أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ أَخَذْتَ بِهِ أَوْ إِذَا وَرَدَ عَلَيْكَ شَيْ‏ءٌ نَهَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهُ تَرَكْتَهُ.
ترجمه حدیث
امام صادق علیه‌السلام فرمود: «برترین اعمال سه چیز است: ۱. با مردم از جانب خود به انصاف رفتار کنی؛ به‌گونه‌ای که هر چیزی را برای خود می‌پسندی، همان را برای آنان نیز بپسندی. ۲. برادرت را در مال خود شریک و یاری کنی. (مواسات) ۳. در هر حال خ... نمایش بیشتر

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «برترین اعمال سه چیز است: ۱. با مردم از جانب خود به انصاف رفتار کنی؛ به‌گونه‌ای که هر چیزی را برای خود می‌پسندی، همان را برای آنان نیز بپسندی. ۲. برادرت را در مال خود شریک و یاری کنی. (مواسات) ۳. در هر حال خدا را یاد کنی. و مقصود گفتن «سبحان‌الله»، «الحمدلله»، «لا إله إلا الله» و «الله اکبر» نیست؛ بلکه هنگامی که کاری از سوی خداوند عزوجل بر تو وارد شد که به آن فرمان داده است، آن را انجام دهی؛ و هنگامی که چیزی بر تو وارد شد که خداوند عزوجل از آن نهی کرده است، آن را ترک کنی.»

منبع: الکافی، ج ۲، ص ۴۴۴
عن جعفر بن محمد ع قال: اِمْتَحِنُوا شِيعَتَنَا عِنْدَ ثَلاَثٍ عِنْدَ مَوَاقِيتِ اَلصَّلاَةِ كَيْفَ مُحَافَظَتُهُمْ عَلَيْهَا وَ عِنْدَ أَسْرَارِهِمْ كَيْفَ حِفْظُهُمْ لَهَا عِنْدَ عَدُوِّنَا وَ إِلَی‌ أَمْوَالِهِمْ كَيْف... نمایش بیشتر
عن جعفر بن محمد ع قال: اِمْتَحِنُوا شِيعَتَنَا عِنْدَ ثَلاَثٍ عِنْدَ مَوَاقِيتِ اَلصَّلاَةِ كَيْفَ مُحَافَظَتُهُمْ عَلَيْهَا وَ عِنْدَ أَسْرَارِهِمْ كَيْفَ حِفْظُهُمْ لَهَا عِنْدَ عَدُوِّنَا وَ إِلَی‌ أَمْوَالِهِمْ كَيْفَ مُوَاسَاتُهُمْ لِإِخْوَانِهِمْ فِيهَا.
ترجمه حدیث
«شیعیان ما را در سه چیز بیازمایید: هنگام فرا رسیدن وقت‌های نماز، ببینید چگونه بر نمازهایشان مواظبت می‌کنند؛ در مورد اسرارشان، ببینید چگونه آنها را حفظ می‌کنند؛ و درباره اموالشان، ببینید چگونه در برابر برادرانشان اهل مواسات و یاری مالی هستند... نمایش بیشتر

«شیعیان ما را در سه چیز بیازمایید: هنگام فرا رسیدن وقت‌های نماز، ببینید چگونه بر نمازهایشان مواظبت می‌کنند؛ در مورد اسرارشان، ببینید چگونه آنها را حفظ می‌کنند؛ و درباره اموالشان، ببینید چگونه در برابر برادرانشان اهل مواسات و یاری مالی هستند.»

منبع: خصال شیخ صدوق، ج ۱، ۱۰۳
عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ : اَلصَّلاَةُ عَلَيَّ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِي تَذْهَبُ بِالنِّفَاقِ‌.
ترجمه حدیث

«صلوات فرستادن بر من و بر اهل‌بیت من، نفاق را از بین می‌برد.»

منبع: الکافی، ج 1، 2، ص 492، ح 8
عَنِ اِبْنِ اَلْقَدَّاحِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ : مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ مَلاَئِكَتُهُ وَ مَنْ شَاءَ فَلْ... نمایش بیشتر
عَنِ اِبْنِ اَلْقَدَّاحِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ : مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ مَلاَئِكَتُهُ وَ مَنْ شَاءَ فَلْيُقِلَّ وَ مَنْ شَاءَ فَلْيُكْثِرْ.
ترجمه حدیث

«هر کس بر من صلوات بفرستد، خداوند و فرشتگانش بر او صلوات می‌فرستند؛ پس هرکس می‌خواهد، کم صلوات بفرستد و هرکس می‌خواهد، بسیار صلوات بفرستد.»

منبع: الکافی، ج 2، ص 492، ح 7
حدثنا محمد بن موسى بن المتوكل رضي الله عنه قال حدثنا محمد بن يحيى‏ العطار عن محمد بن أحمد عن محمد بن آدم عن أبيه بإسناده قال قال رسول الله ص يَا عَلِيُّ لاَ تُشَاوِرَنَّ جَبَاناً فَإِنَّهُ يُضَيِّقُ عَلَيْكَ اَلْمَخْرَج... نمایش بیشتر
حدثنا محمد بن موسى بن المتوكل رضي الله عنه قال حدثنا محمد بن يحيى‏ العطار عن محمد بن أحمد عن محمد بن آدم عن أبيه بإسناده قال قال رسول الله ص يَا عَلِيُّ لاَ تُشَاوِرَنَّ جَبَاناً فَإِنَّهُ يُضَيِّقُ عَلَيْكَ اَلْمَخْرَجَ وَ لاَ تُشَاوِرَنَّ اَلْبَخِيلَ فَإِنَّهُ يَقْصُرُ بِكَ عَنْ غَايَتِكَ وَ لاَ تُشَاوِرَنَّ حَرِيصاً فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ شَرَهاً وَ اِعْلَمْ يَا عَلِيُّ أَنَّ اَلْجُبْنَ وَ اَلْبُخْلَ وَ اَلْحِرْصَ غَرِيزَةٌ وَاحِدَةٌ يَجْمَعُهَا سُوءُ اَلظَّنِّ.
ترجمه حدیث
«ای علی! با شخص ترسو مشورت مکن؛ زیرا راه بیرون رفتن را بر تو تنگ نشان می‌دهد. و با بخیل مشورت مکن؛ زیرا تو را از رسیدن به هدفت بازمی‌دارد. و با حریص مشورت مکن؛ زیرا کار بد را برای تو نیکو جلوه می‌دهد. و بدان، ای علی، که ترس، بخل و حرص، یک... نمایش بیشتر

«ای علی! با شخص ترسو مشورت مکن؛ زیرا راه بیرون رفتن را بر تو تنگ نشان می‌دهد. و با بخیل مشورت مکن؛ زیرا تو را از رسیدن به هدفت بازمی‌دارد. و با حریص مشورت مکن؛ زیرا کار بد را برای تو نیکو جلوه می‌دهد. و بدان، ای علی، که ترس، بخل و حرص، یک سرشت و خصلت واحدند که بدگمانی آنها را گرد هم می‌آورد.»

منبع: خصال شیخ صدوق، ج ۱، ۱۰۱
عَنْ صَالِحِ بْنِ مِيثَمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: ثَلاَثُ خِصَالٍ مَنْ كُنَّ فِيهِ اِسْتَكْمَلَ خِصَالَ اَلْإِيمَانِ مَنْ صَبَرَ عَلَی‌ اَلظُّلْمِ وَ كَظَمَ غَيْظَهُ وَ اِحْتَسَبَ وَ عَفَی... نمایش بیشتر
عَنْ صَالِحِ بْنِ مِيثَمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: ثَلاَثُ خِصَالٍ مَنْ كُنَّ فِيهِ اِسْتَكْمَلَ خِصَالَ اَلْإِيمَانِ مَنْ صَبَرَ عَلَی‌ اَلظُّلْمِ وَ كَظَمَ غَيْظَهُ وَ اِحْتَسَبَ وَ عَفَی‌ وَ غَفَرَ كَانَ مِمَّنْ يُدْخِلُهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَ يُشَفِّعُهُ فِي مِثْلِ رَبِيعَةَ وَ مُضَرَ.
ترجمه حدیث
«سه خصلت است که هر کس این سه خصلت در او باشد، خصلت‌های ایمان را به کمال رسانده است: کسی که در برابر ستم شکیبایی کند، خشم خود را فرو برد و [پاداش آن را از خدا] به حساب آورد، و [در عین توانایی بر انتقام] عفو کند و ببخشد، از کسانی خواهد بود ک... نمایش بیشتر

«سه خصلت است که هر کس این سه خصلت در او باشد، خصلت‌های ایمان را به کمال رسانده است: کسی که در برابر ستم شکیبایی کند، خشم خود را فرو برد و [پاداش آن را از خدا] به حساب آورد، و [در عین توانایی بر انتقام] عفو کند و ببخشد، از کسانی خواهد بود که خداوند آنان را بدون حساب وارد بهشت می‌کند و شفاعت او را درباره افرادی به شمار [قبایل فراوانِ] ربیعه و مُضَر می‌پذیرد.»

منبع: خصال شیخ صدوق، ج ۱، ۱۰۴