مأثور

احادیث امام جعفر صادق (ع) درباره دعا

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَی‌ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قُلْتُ آيَتَانِ فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَطْلُبُهُمَا فَلاَ أَجِدُهُ... نمایش بیشتر
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسَی‌ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قُلْتُ آيَتَانِ فِي كِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَطْلُبُهُمَا فَلاَ أَجِدُهُمَا قَالَ وَ مَا هُمَا قُلْتُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ : «اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» فَنَدْعُوهُ وَ لاَ نَرَی‌ إِجَابَةً. قَالَ أَ فَتَرَی‌ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْلَفَ وَعْدَهُ قُلْتُ لاَ قَالَ فَمِمَّ ذَلِكَ قُلْتُ لاَ أَدْرِي قَالَ لَكِنِّي أُخْبِرُكَ مَنْ أَطَاعَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِيمَا أَمَرَهُ ثُمَّ دَعَاهُ مِنْ جِهَةِ اَلدُّعَاءِ أَجَابَهُ قُلْتُ وَ مَا جِهَةِ اَلدُّعَاءِ قَالَ تَبْدَأُ فَتَحْمَدُ اَللَّهَ وَ تَذْكُرُ نِعَمَهُ عِنْدَكَ ثُمَّ تَشْكُرُهُ ثُمَّ تُصَلِّي عَلَی‌ اَلنَّبِيِّ صَلَّی‌ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثُمَّ تَذْكُرُ ذُنُوبَكَ فَتُقِرُّ بِهَا ثُمَّ تَسْتَعِيذُ مِنْهَا فَهَذَا جِهَةُ اَلدُّعَاءِ ثُمَّ قَالَ وَ مَا اَلْآيَةُ اَلْأُخْرَی‌ قُلْتُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ : «وَ مٰا أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ اَلرّٰازِقِينَ » وَ إِنِّي أُنْفِقُ وَ لاَ أَرَی‌ خَلَفاً قَالَ أَ فَتَرَی‌ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْلَفَ وَعْدَهُ قُلْتُ لاَ قَالَ فَمِمَّ ذَلِكَ قُلْتُ لاَ أَدْرِي قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمُ اِكْتَسَبَ اَلْمَالَ مِنْ حِلِّهِ وَ أَنْفَقَهُ فِي حِلِّهِ لَمْ يُنْفِقْ دِرْهَماً إِلاَّ أُخْلِفَ عَلَيْهِ.
ترجمه حدیث
شخصی به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: «دو آیه در کتاب خداوند عزوجل هست که آنها را جست‌وجو می‌کنم، ولی نمی‌یابم. فرمود: آن دو کدام‌اند؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»؛ ما او را می‌خوانیم، ولی اجابت... نمایش بیشتر

شخصی به امام صادق علیه‌السلام عرض کرد: «دو آیه در کتاب خداوند عزوجل هست که آنها را جست‌وجو می‌کنم، ولی نمی‌یابم. فرمود: آن دو کدام‌اند؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم»؛ ما او را می‌خوانیم، ولی اجابت دعا را نمی‌بینیم. فرمود: آیا می‌پنداری خداوند عزوجل وعده‌اش را خلاف کرده است؟ گفتم: نه. فرمود: پس علت چیست؟ گفتم: نمی‌دانم. فرمود: اما من به تو خبر می‌دهم: هرکس در آنچه خداوند عزوجل به آن فرمان داده، از خدا اطاعت کند، سپس او را از راه صحیح دعا بخواند، خداوند دعایش را اجابت می‌کند. گفتم: راه صحیح دعا چیست؟ فرمود: دعا را با حمد و ستایش خدا آغاز کنی، نعمت‌های او را که نزد توست یاد کنی، سپس او را شکر نمایی، آنگاه بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله صلوات بفرستی، سپس گناهان خود را یاد کنی و به آنها اقرار نمایی و از آنها به خدا پناه ببری؛ این است راه صحیح دعا. سپس فرمود: آیه دیگر کدام است؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل که می‌فرماید: «و هر چیزی را که انفاق کنید، خداوند جای آن را پر می‌کند و او بهترین روزی‌دهندگان است.» و من انفاق می‌کنم، ولی جایگزینی برای آن نمی‌بینم. فرمود: آیا می‌پنداری خداوند عزوجل وعده‌اش را خلاف کرده است؟ گفتم: نه. فرمود: پس علت چیست؟ گفتم: نمی‌دانم. فرمود: اگر یکی از شما مال را از راه حلال به دست آورد و آن را در راه حلال انفاق کند، هیچ درهمی را انفاق نمی‌کند مگر اینکه خداوند جای آن را برای او پر می‌کند.»

منبع: الکافی، ج۲، ص۴۸۶، ح۸
عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلسَّرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِ اَللَّهِ اَلصَّادِقَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ: إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ أَرْزَاقَ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَ ذَلِكَ أَنَّ اَل... نمایش بیشتر
عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلسَّرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِ اَللَّهِ اَلصَّادِقَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ: إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ أَرْزَاقَ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَ ذَلِكَ أَنَّ اَلْعَبْدَ إِذَا لَمْ يَعْرِفْ وَجْهَ رِزْقِهِ كَثُرَ دُعَاؤُهُ.
ترجمه حدیث

«همانا خداوند عزّوجلّ روزی‌های مؤمنان را از جایی قرار داده است که گمان نمی‌کنند (من حیث لا یحتسب)؛ و این بدان جهت است که بنده، هنگامی که راه و جهتِ روزیِ خود را نمی‌شناسد، دعای بیشتری می‌کند.»

شرح حدیث
شاید تا قبل از خواندن این روایت برداشت ابتدایی‌مان از آیه شریفه «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَ... نمایش بیشتر

شاید تا قبل از خواندن این روایت برداشت ابتدایی‌مان از آیه شریفه «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدْرا» این بود که اگر کسی تقوی داشت در سختی‌ها و مشکلات خداوند از جایی که فکرش را نمی‌کند مشکل این شخص را حل نموده و روزی‌اش را می‌دهد. اما از ضمیمه‌کردن این روایت شریف به این آیه شریفه یک نکته زیبا از این آیه استخراج می‌گردد. آن نکته این است که اگر کسی تقوی داشته و مومن باشد رزق او به طور کلی من حيث لا یحتسب قرار داده می‌شود و در مقابل اگر کسی تقوی نداشته و مومن نبود رزق او من حيث یحتسب است و این یکی از مزیت‌ها و امتیازاتی است که خداوند به اهل تقوی و ایمان عنایت کرده است